ภาคการขนส่งเป็นแหล่งการปล่อยก๊าซเรือนกระจกใหญ่เป็นอันดับสองของโลก และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเกือบเท่าตัวตั้งแต่ปี 1990 อย่างไรก็ตาม ทิศทางดังกล่าวเริ่มเปลี่ยนไปตามการเติบโตของยานยนต์ไฟฟ้า หรือ “รถ EV” ซึ่งกลายเป็นเทรนด์สำคัญทั้งในระดับโลกและในประเทศไทย และมีการขยายตัวอย่างรวดเร็วในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา
เมื่อวันที่ 2 ธันวาคม 2568 คณะรัฐมนตรี (ครม.) ได้มีมติเห็นชอบในหลักการร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. …. หรือที่เรียกว่า กฎหมายโลกร้อน ซึ่งเป็นกฎหมายฉบับแรกที่ถูกออกแบบมาเพื่อขับเคลื่อนประเทศสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำให้สามารถบรรลุเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิให้เป็นศูนย์ภายในปี พ.ศ. 2593
ฝุ่นละออง PM2.5 รวมถึงไฟป่าและหมอกควัน ยังคงเป็นหนึ่งในปัญหาสิ่งแวดล้อมที่สร้างผลกระทบต่อสุขภาพประชาชนอย่างรุนแรง และกลายเป็นความท้าทายสำคัญที่ประเทศไทยต้องเร่งแก้ปัญหาและรับมืออย่างเป็นระบบ
รายงาน CCDR ของธนาคารโลก ชี้ชัดว่า หากไทยไม่เร่งปรับตัวสู้ “หายนะสภาพอากาศ” อาจพลาดโอกาสในการก้าวสู่ “ประเทศรายได้สูง” ตามเป้าหมายที่กำหนดไว้
โลกกำลังเผชิญกับวิกฤตการณ์ที่ไม่อาจมองข้ามได้ ข้อมูลล่าสุดประจำปี 2024 เผยให้เห็นว่า การปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) จากกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับพลังงานทั่วโลก เพิ่มขึ้นร้อยละ 0.8 จากปีก่อนหน้า และแตะระดับสูงสุดที่ 37.8 กิกะตัน (GtCO₂) ซึ่งอยู่ในระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์
สรุปประเด็นหลักการประชุม COP30 ที่เมืองเบเล็ง ขณะที่บราซิลกลับก้าวขึ้นเป็นผู้นำอย่างโดดเด่น ด้วยการประกาศทำแผนเปลี่ยนผ่านสองฉบับ ได้แก่ แผนเศรษฐกิจปลอดฟอสซิลอย่างเป็นธรรมและเท่าเทียม และแผนป่าไม้และสภาพภูมิอากาศ
เมื่อโลกกำลังเผชิญกับวิกฤตสภาพภูมิอากาศที่ทวีความรุนแรง ประเทศกำลังพัฒนาซึ่งเป็นแนวหน้าของการรับมือ ย่อมต้องการเงินทุนมหาศาลเพื่อขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านไปสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ การป้องกันภัยคุกคามจากสภาพภูมิอากาศ และการปลดล็อกการพัฒนาที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
กว่า 60 องค์กรในนามภาคีเครือข่ายอากาศสะอาดประเทศไทย ได้ออกแถลงการณ์ เมื่อวันที่ 20 พ.ย. ที่ผ่านมา เรียกร้องให้สมาชิกวุฒิสภา (สว.) เร่งพิจารณาให้ความเห็นชอบร่าง พ.ร.บ.บริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด พ.ศ….หรือ พ.ร.บ.อากาศสะอาดฯ ซึ่งผ่านความเห็นชอบจากสภาผู้แทนราษฎร มาก่อนหน้านี้และรอเพียงขั้นตอนการพิจารณาของ สว.ให้เสร็จในสมัยสภานี้ เพื่อความใจว่ากำลังเกิดอะไรขึ้น และปัจจัยใดเป็น …-เข้ ขัดขวางร่างกฎหมายฉบับนี้
การประชุม COP 30 ที่ประเทศบราซิลในปีนี้ บททดสอบสำคัญของประชาคมโลกก็คือ จะสามารถเปลี่ยน “คำมั่นสัญญา” จากการประชุม COP28 ที่ดูไบ ว่าจะ “เปลี่ยนผ่านออกจากเชื้อเพลิงฟอสซิลอย่างยุติธรรม เป็นระเบียบ และเท่าเทียม” ไปสู่การปฏิบัติจริงได้หรือไม่ เพราะแม้เวลาผ่านไปสองปี หลายประเทศยังคงเดินหน้านโยบายพลังงานที่ย้อนแย้งกับเป้าหมายดังกล่าว
การเตรียมพร้อมของไทยในการประชุม COP30 ดร.พิรุณ สัยยะสิทธิ์พานิช อธิบดีกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม ในฐานะประธานการประชุมคณะผู้แทนไทยเตรียมการเข้าร่วมประชุม COP30 ระบุว่า ไทยจะนำเสนอคือเป้าหมาย NDC 3.0 สำหรับปี ค.ศ. 2035 ซึ่งเป็นก้าวสำคัญที่จะแสดงความมุ่งมั่นในการรับมือวิกฤตสภาพภูมิอากาศ