เปิดข้อมูลวิจัยสภาพภูมิอากาศโลก พบ ปี 2568 ร้อนทุบสถิติอันดับ 3 ในรอบ 176 ปี ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญคาดการณ์ ปี 2569 อุณหภูมิยังพุ่งสูงติด Top 5 ของโลกต่อเนื่อง
รศ. ดร.วิษณุ อรรถวานิช อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ผู้เชี่ยวชาญงานวิจัยด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและการเกษตร ได้ออกมาเปิดเผยข้อมูลผ่านเฟซบุ๊ก ถึงสถานการณ์วิกฤตความร้อนโลก โดยระบุว่า ในปี 2568 (ค.ศ. 2025) ที่ผ่านมา โลกเผชิญกับสภาพอากาศที่ร้อนจัดเป็นอันดับ 3 ในรอบ 176 ปี และแนวโน้มความรุนแรงนี้จะยังคงต่อเนื่องมาถึงปี 2569 ที่คาดการณ์ว่าอุณหภูมิโลกจะยังคงร้อนติดอันดับ 1 ใน 5 ของสถิติโลกอย่างแน่นอน
จากข้อมูลของศูนย์ข้อมูลสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ องค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติ (NOAA) พบข้อสรุปที่น่ากังวลว่า โลกมีอุณหภูมิเฉลี่ยรายปีสูงเกินค่าเฉลี่ยของศตวรรษที่ 20 ติดต่อกันยาวนานถึง 48 ปีแล้ว นับตั้งแต่ปี ค.ศ. 1977 เป็นต้นมา โดยเฉพาะในช่วง 3 ปีล่าสุด (พ.ศ. 2566-2568) ถือเป็นช่วงเวลาที่ร้อนที่สุดเป็นประวัติการณ์ในรอบ 176 ปี และสำหรับปี 2569 นี้ มีความเป็นไปได้สูงถึงร้อยละ 74.8 ที่อุณหภูมิเฉลี่ยรายปีของโลกจะยังคงพุ่งสูงติดอันดับ 1-5 ของโลกเช่นเดิม
จับตาการเปลี่ยนผ่านสู่ “เอลนีโญ” เต็มรูปแบบ
ในส่วนของแบบจำลองสภาพอากาศจากทั้งค่ายยุโรป (ECMWF) และสหรัฐอเมริกา (NOAA) ให้ผลพยากรณ์ในทิศทางเดียวกันว่า ปรากฏการณ์ลานีญาที่กำลังเกิดขึ้นจะเริ่มลดกำลังลงและเข้าสู่เฟสกลางในเดือนกุมภาพันธ์ 2569 จากนั้นจะเริ่มเปลี่ยนผ่านเข้าสู่ปรากฏการณ์ “เอลนีโญ” ในช่วงเดือนมิถุนายน 2569 และคาดว่าจะเข้าสู่เอลนีโญแบบเต็มรูปแบบในช่วงเดือนตุลาคมถึงพฤศจิกายน 2569 โดยจะมีกำลังในระดับอ่อนถึงปานกลาง อย่างไรก็ตาม ยังมีโอกาสถึงร้อยละ 20 ที่อาจเกิดเอลนีโญกำลังรุนแรงขึ้นได้
พยากรณ์ฝนรายภูมิภาค: แล้งแฝงในบางพื้นที่
เมื่อพิจารณาปริมาณฝนจาก 12 สำนักพยากรณ์ทั่วโลก พบว่า ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงมีนาคม 2569 ปริมาณฝนทั่วประเทศจะยังอยู่ในเกณฑ์ปกติ ทำให้ฤดูแล้งปีนี้อาจจะไม่รุนแรงมากนักในช่วงแรก แต่ต้องระวังในระยะต่อมา ดังนี้:
- เดือนเมษายน 2569: ภาคอีสาน ภาคกลาง ภาคตะวันออก ภาคตะวันตก และภาคใต้ตอนบน มีแนวโน้มฝนต่ำกว่าปกติเล็กน้อย
- เดือนพฤษภาคม 2569: ภาคตะวันตกและภาคใต้ตอนบนจะเริ่มมีฝนน้อยกว่าปกติอย่างต่อเนื่อง
- เดือนมิถุนายน-กรกฎาคม 2569: ปริมาณฝนจะเริ่มต่ำกว่าค่าปกติในพื้นที่ภาคเหนือ ภาคอีสานฝั่งตะวันตก ภาคกลางฝั่งตะวันออก และภาคตะวันออก โดยเฉพาะภาคอีสานจะมีฝนน้อยต่อเนื่องไปจนถึงเดือนกรกฎาคม
ในขณะที่สถาบันวิจัยนานาชาติเพื่อสังคมและสภาพภูมิอากาศ (IRI) มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย เสริมว่าช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงเมษายน ภาคอีสาน ภาคกลาง และภาคตะวันออก จะมีฝนต่ำกว่าปกติ และที่น่าเป็นห่วงที่สุดคือ ภาคใต้ตอนล่าง ที่ปริมาณฝนมีแนวโน้มต่ำกว่าค่าเฉลี่ยปกติลากยาวตั้งแต่เดือนมีนาคมไปจนถึงกรกฎาคม 2569
- เตือนภัยร้อนจัด: ภาคใต้และภาคตะวันออกคือเขตสีแดงเข้ม สิ่งที่ประชาชนต้องเตรียมพร้อมมากที่สุดคือ “อุณหภูมิที่สูงกว่าปกติ” โดยคาดว่าทั่วประเทศจะร้อนกว่าค่าเฉลี่ยยาวนานตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ถึงกรกฎาคม 2569
- พื้นที่เฝ้าระวังสูงสุด (สีแดงเข้มมาก): ภาคใต้ทั้งตอนบนและตอนล่าง รวมถึงภาคตะวันออกตอนล่าง ต้องเตรียมรับมือภัยร้อนอย่างจริงจัง
- พื้นที่เฝ้าระวังสูง (สีแดงเข้ม): ภาคเหนือตอนบนและภาคตะวันออกตอนบน (มีนาคม-กรกฎาคม) ภาคกลาง (มีนาคม-พฤษภาคม) และภาคอีสาน (เมษายน-กรกฎาคม)
รศ. ดร.วิษณุ ทิ้งท้ายย้ำเตือนให้ประชาชน เกษตรกร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เตรียมความพร้อมในการบริหารจัดการน้ำและรับมือกับความร้อนสะสมด้วยความไม่ประมาท เนื่องจากเรากำลังอยู่ในยุคของ “โลกรวน” ที่สภาพอากาศมีความผันผวนสูง การติดตามข้อมูลพยากรณ์ใหม่ๆ อย่างต่อเนื่องจึงเป็นเรื่องสำคัญ เพราะข้อมูลที่ปรับปรุงล่าสุดจะให้ความแม่นยำสูงกว่าผลพยากรณ์ในอดีต