Article

วันป่าไม้โลก (World Forestry Day) ตรงกับวันที่ 21 มีนาคมของทุกปี สหประชาชาติกำหนดธีมประจำปี 2021 คือ “การฟื้นฟูป่า : หนทางสู่การฟื้นตัวและความเป็นอยู่ที่ดี” เพราะการฟื้นฟูและการจัดการป่าไม้อย่างยั่งยืนช่วยแก้ไขวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและความหลากหลายทางชีวภาพ หัวข้อในปีนี้สอดคล้องกับทศวรรษแห่งการฟื้นฟูระบบนิเวศของสหประชาชาติ (พ.ศ. 2564-2573) ซึ่งเป็นการเรียกร้องให้มีการปกป้องและฟื้นฟูระบบนิเวศทั่วโลก ย้อนมาดูสถานการณ์ป่าโดยรวมในบ้านเรา ปัจจุบันพื้นที่ป่าไม้ทั่วประเทศในปี 2561 –…

อีก 9 ปีข้างหน้า หรือในปี 2573 ความต้องการใช้น้ำจืดของคนทั่วโลกจะมีมากกว่าปริมาณน้ำที่มีอยู่ร้อยละ 40 โดยมีสาเหตุจากหลายปัจจัยประกอบกัน คือ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พฤติกรรมของมนุษย์ และการเพิ่มขึ้นของจำนวนประชากรโลก

เชียงใหม่เป็นจังหวัดที่มีการปรับเปลี่ยนแนวทางในการแก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศหรือฝุ่น PM2.5 ที่ค่อนมีรูปธรรมมากกว่าปีก่อนๆ และจังหวัดอื่น ๆ ในจังหวัดภาคเหนือด้วยกัน โดยเกิดความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐและภาคประชาชนมากขึ้น ซึ่งแนวทางส่วนหนึ่งสอดคล้องผลจากการสัมมนาเชิงปฏิบัติการโครงการเคาท์ดาวน์ PM2.5 จังหวัดเชียงใหม่ ที่ได้ออกแบบภาพอันพึงประสงค์นั่นคือ “สมดุลราษฎร์-รัฐ” ที่กำหนดให้รัฐและประชาชนมีบทบาทในการแก้ไขปัญหาในระดับเท่าเทียมกัน

คำอธิบายหลักการ “ชิงเผา” ที่ถูกต้องหรือเป็นไปตามหลักวิชาการ โดย ผศ.ดร.กอบศักดิ์ วันธงไชย ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยป่าไม้ คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ช่วยสร้างความกระจ่างสำหรับวิธีการบริหารจัดการไฟที่เป็นไปตามหลักสากล เพียงแต่บ้านเราไม่ยอมรับความจริงและเฉไฉกระทั่งมองการชิงเผาในแง่ร้าย อาจจะด้วยเพราะขาดความรู้ความเข้าใจ หรือมีความเชื่อแบบผิด ๆ ตลอดจนมีปัจจัยแทรกซ้อนจากปัญหาเชิงโครงสร้างในการจัดการปัญหาไฟป่าที่เรื้อรังมายาวนาน

สถานการณ์น้ำโขงยังวิกฤตเนื่องจากระดับน้ำลดลงต่อเนื่อง ตั้งแต่ช่วงเดือนพฤศจิกายน 2563 ล่าสุดระดับน้ำเฉลี่ยต่ำสุดประมาณ 1 เมตร ซึ่งต่ำสุดในรอบ 10 ปี ทำให้พื้นที่แม่น้ำบางจุดเกิดหาดทรายเป็นพื้นที่กว้างเป็นระยะทางยาวนับกิโลเมตร อีกทั้งเมื่อน้ำไหลไม่เชี่ยวจึงเกิดการตกตะกอนกลายเป็นสีฟ้าครามคล้ายน้ำทะเล

กระแสรักษ์โลกในปัจจุบันยังคงมาแรงแซงโค้ง เพราะในช่วงทศวรรษที่ผ่านมานั้นปัญหาโลกร้อน ที่ส่วนหนึ่งมาจากปริมาณขยะที่เพิ่มสูงขึ้นทั้งขยะทั่วไป และขยะพลาสติกและนำไปสู่การกำจัดที่ผิดวิธี เหล่านี้ล้วนส่งผลกระทบให้สภาพแวดล้อมทางธรรมชาติมีการเปลี่ยแปลงอย่างรวดเร็วและหากปล่อยไว้อาจกลายเป็นหายนะใหญ่ของการดำรงอยู่ของสรรพสิ่งมีชีวิตบนโลกใบนี้

ปีนี้จังหวัดภาคเหนือต้องเผชิญสถานการณ์มลพิษทางอากาศหรือปัญหาฝุ่น PM2.5 เข้าสู่ปีที่ 15 โดยเฉพาะ 9 จังหวัดภาคเหนือซึ่งจากการวิเคราะห์ด้วยภาพถ่ายดาวเทียมพบว่า ปี 2563 มีพื้นที่เผาไหม้สะสมทั้งสิ้น 8,615,470 ไร่ ปี 2562 มีพื้นที่เผาไหม้สะสม 7,211,517 ไร่ นั่นคือมีพื้นที่เผาไหม้สะสมเพิ่มขึ้นถึง 1,403,953 ไร่ หรือคิดเป็นร้อยละ 2.13…

ปัจจุบัน มีขยะพลาสติกเล็ดลอดลงสู่ทะเลและมหาสมุทรแล้วกว่า 150 ล้านตัน และเพิ่มขึ้นอีกประมาณปีละ 8 ล้านตัน ขณะเดียวกันหลากหลายประเทศก็ให้ความสำคัญและมุ่งมั่นเดินหน้าจัดการปัญหาขยะพลาสติกนี้อย่างต่อเนื่อง เพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม โดยส่งเสริมให้ลดการใช้บรรจุภัณฑ์ที่ไม่จำเป็น โดยเฉพาะพลาสติกใช้ครั้งเดียวทิ้ง (Single-use plastics) ตลอดจนนำบรรจุภัณฑ์ใช้แล้วกลับมารีไซเคิลให้ได้มากที่สุด รวมทั้งนำพลาสติกรีไซเคิลมาผลิตเป็นบรรจุภัณฑ์อาหารและเครื่องดื่ม (food-contact packaging and bottle-to-bottle recycling)

คอลัมน์ IGreen Talk คุยกับ อรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ ในฐานะหนึ่งในกลไกรับผิดชอบการแก้ไขปัญหา PM2.5 เขาบอกว่า รัฐบาลได้กำหนดให้การแก้ปัญหาฝุ่น PM2.5 เป็นวาระแห่งชาติมาตั้งแต่ปี 2562 และปีนี้ได้เพิ่มเติมมาตรการเข้าไปให้สอดคล้องกับการถอดบทเรียนในช่วงที่ผ่านมา