สัญญาณเตือน “เอลนีโญ” เร่งกำลังแรงกว่าคาด! นักวิชาการชี้ไทยจ่อเผชิญร้อนแล้งยาวถึงปี 70 ระวังฝนทิ้งช่วง-น้ำล้นบางพื้นที่ ข้อมูลล่าสุด เข้าสู่เฟสกลางแล้ว เตรียมรับมือ “เอลนีโญ” เต็มรูปแบบ พ.ค. 69 เตือนภาคใต้-ตะวันออกรับมือร้อนจัด ส่วนเหนือ-ตะวันตก ระวังฝนเหวี่ยงหนักทั้งแล้งและท่วม
รศ.ดร.วิษณุ อรรถวานิช ผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐศาสตร์เกษตรและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เปิดเผยข้อมูลล่าสุด เตือนรับมือสภาพอากาศแปรปรวนหนัก ชี้ ขณะนี้ไทยเข้าสู่เฟสกลางเรียบร้อยและกำลังเปลี่ยนผ่านสู่ปรากฏการณ์ “เอลนีโญ” เร็วกว่าที่คาดการณ์ไว้ โดยจะเริ่มส่งผลชัดเจนตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2569 และลากยาวไปจนถึงกุมภาพันธ์ 2570 แนะทุกภาคส่วนวางแผนจัดการน้ำด่วน ย้ำผลพยากรณ์ใหม่มีความแม่นยำสูงกว่าเดิม
เอลนีโญมาเร็วกว่าคาด! จ่อลากยาวข้ามปีถึง ก.พ. 70
ข้อมูลจาก รศ.ดร.วิษณุ อรรถวานิช ระบุว่า สถานการณ์สภาพอากาศล่าสุดได้เข้าสู่ “เฟสกลาง” เป็นที่เรียบร้อยแล้ว และมีแนวโน้มจะเปลี่ยนไปสู่ปรากฏการณ์ “เอลนีโญ” (El Niño) ภายในเดือนพฤษภาคม 2569 ซึ่งถือว่าเร็วกว่าการคาดการณ์เดิม โดยปรากฏการณ์นี้จะส่งผลกระทบยาวนานต่อเนื่องไปจนถึงอย่างน้อยเดือนกุมภาพันธ์ 2570
จากการวิเคราะห์ข้อมูลของ ศูนย์พยากรณ์อากาศระยะกลางของยุโรป (ECMWF) ระบุสอดคล้องกันว่า เราเข้าสู่เฟสกลางแล้ว และคาดว่าเอลนีโญจะเริ่มก่อตัวในเดือน พ.ค. 69 โดยอาจทวีความรุนแรงขึ้นไปถึงระดับปานกลางหรือระดับรุนแรงในช่วงเดือนพฤศจิกายน 2569
ในขณะที่ฝั่งสหรัฐอเมริกา องค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติ (NOAA) คาดการณ์ว่า ความน่าจะเป็นที่จะเกิดเอลนีโญระดับรุนแรงในช่วงเดือนกันยายน-พฤศจิกายน 2569 นั้นลดลงเหลือเพียง 14% อย่างไรก็ตาม ทั้งโมเดลจากฝั่งอเมริกา (NOAA) และยุโรป (ECMWF) ให้ผลไปในทิศทางเดียวกันว่า “จะเกิดเอลนีโญแน่นอน” เพียงแต่ระดับความรุนแรงอาจแตกต่างกันในการคาดการณ์
จับตา “มี.ค.-ส.ค. 69” ไทยร้อนกว่าปกติ ทั่วประเทศ
ข้อมูลพยากรณ์จาก IRI มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย สหรัฐอเมริกา ชี้ชัดว่า พื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศไทยจะเผชิญสภาวะ “ร้อนกว่าค่าปกติ” ตั้งแต่เดือนมีนาคม – สิงหาคม 2569
- ช่วงต้องระวังพิเศษ (มี.ค. – พ.ค. 69): อุณหภูมิจะร้อนกว่าปกติในช่วงฤดูร้อน ซึ่งจะเพิ่มความเสี่ยงเรื่องคลื่นความร้อน (Heat Wave) ภาระทางสุขภาพ และความต้องการใช้น้ำที่พุ่งสูงขึ้น
- พื้นที่เฝ้าระวังสูงสุด: “ภาคใต้และภาคตะวันออก” เนื่องจากมีสัญญาณร้อนกว่าปกติต่อเนื่องหลายช่วง โดยเฉพาะภาคใต้และภาคตะวันออกตอนล่าง ต้องเตรียมรับมือภัยร้อนให้มากกว่าภาคอื่นๆ ในช่วง มี.ค.-พ.ค. 69
เจาะลึกปริมาณฝนรายเดือน: ระวัง “ฝนทิ้งช่วง” และ “ฝนกระจุกตัว”
จากการประมวลผลค่าเฉลี่ยพยากรณ์ของสำนักอุตุนิยมวิทยา 11 สำนักทั่วโลก และข้อมูลจาก IRI พบไทม์ไลน์สถานการณ์ฝนที่น่ากังวล ดังนี้:
- กุมภาพันธ์ 2569: ปริมาณฝนมีแนวโน้มเท่ากับค่าเฉลี่ยปกติทั่วประเทศ
- มีนาคม – มิถุนายน 2569: เริ่มเห็นสัญญาณ “ฝนน้อย” ในหลายพื้นที่ โดยควรเฝ้าระวังแนวภาคใต้และภาคตะวันออกเป็นพิเศษ
- เมษายน 2569: ภาคใต้ตอนบนและภาคตะวันตกตอนล่าง จะมีปริมาณฝนน้อยกว่าค่าเฉลี่ยปกติเล็กน้อย ซึ่งบ่งชี้ว่าฤดูแล้งปีนี้อาจจะไม่แล้งรุนแรงมากนัก แต่ประมาทไม่ได้ ต้องจัดหาน้ำให้เพียงพอ
- พฤษภาคม 2569 (เสี่ยงฝนมาช้า): ปริมาณฝนมีแนวโน้ม “ต่ำกว่าค่าเฉลี่ย” ในพื้นที่ภาคใต้ตอนบน, ภาคตะวันตก, ภาคกลาง, ภาคเหนือ และภาคอีสานฝั่งตะวันออก สะท้อนว่า “ฤดูฝนอาจมาช้ากว่าปกติ”
- พฤษภาคม – กรกฎาคม 2569 (สัญญาณฝนทิ้งช่วง): สัญญาณฝนน้อยจะชัดเจนและครอบคลุมพื้นที่กว้างขึ้น (รวมบางส่วนของภาคเหนือ กลาง อีสาน และตะวันตก) สะท้อนความเสี่ยงเกิดภาวะ “ฝนทิ้งช่วง” ตั้งแต่ต้นถึงกลางฤดูฝน โดยเฉพาะภาคใต้ ภาคเหนือ (ตอนบน) และอีสานบางส่วน
- มิถุนายน 2569:
ฝนน้อย: ภาคใต้ตอนล่าง
ฝนมาก: ภาคเหนือ, ภาคตะวันตก และภาคอีสานฝั่งตะวันตก (มีปริมาณฝนมากกว่าค่าเฉลี่ยปกติ)
- กรกฎาคม 2569:
ฝนน้อย: ภาคใต้และภาคตะวันออก
ฝนมาก: ภาคเหนือและภาคตะวันตก
- สิงหาคม 2569 (เตือนพื้นที่เสี่ยงฝนตกหนัก): ปริมาณฝนมีแนวโน้มสูงกว่าค่าเฉลี่ยปกติใน “ภาคตะวันตกและภาคเหนือตอนล่าง” จังหวัดที่ต้องระวังเป็นพิเศษ ได้แก่ ตาก, กำแพงเพชร, นครสวรรค์, อุทัยธานี, สุพรรณบุรี และกาญจนบุรี
ส่วนภาพรวมช่วง มิถุนายน – สิงหาคม 2569 แม้จะมีพื้นที่ฝนน้อยแทรกอยู่ แต่จะเริ่มเห็นบางหย่อมที่มีฝนมากกว่าปกติเกิดขึ้น โดยเฉพาะในโซนภาคตะวันตกและเหนือตอนล่างตามที่กล่าวข้างต้น
รศ.ดร.วิษณุ ทิ้งท้ายย้ำเตือนประชาชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องว่า ต้องเตรียมรับมือกับภัยร้อนและภัยแล้งจากปรากฏการณ์เอลนีโญด้วยความไม่ประมาท โดยเฉพาะการวางแผนการใช้น้ำให้เพียงพอไปจนถึงปีหน้า เนื่องจากสภาพอากาศในยุค “โลกรวน” มีความผันผวนสูง และผลพยากรณ์ใหม่ในปัจจุบันมีความแม่นยำสูงกว่าอดีต จึงควรติดตามข้อมูลสภาพอากาศอย่างต่อเนื่องเพื่อปรับแผนรับมือได้ทันท่วงที