เป้าหมายลดก๊าซเรือนกระจกของแต่ละประเทศ ภายใต้กรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ หรือ UNFCCC เป็นไปตามข้อเสนอการมีส่วนร่วมที่ประเทศกำหนด (Nationally Determined Contributions: NDCs) ตามความตกลงปารีส ซึ่งประเทศภาคีต้องจัดทำแผนใหม่ทุก 5 ปี และยกระดับเป้าหมายให้ก้าวหน้าจากเดิมมากขึ้น (Ambitious Target) โดยปัจจุบัน NDC 3.0 เป็นเป้าหมายลดก๊าซเรือนกระจกล่าสุดที่ร่วมกันกำหนดไว้ ณ ปี ค.ศ. 2035 (พ.ศ.2578) ซึ่งเป็นหมุดหมายตั้งต้นเพื่อยกระดับความมุ่งมั่นสู่เป้าหมายระยะยาวในการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ ภายในปี พ.ศ. 2593 หรือ Net Zero 2050 (2)
แม้นานาประเทศจะประกาศความมุ่งมั่นในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกภายใต้ความตกลงปารีส แต่ความพยายามที่มีอยู่ยังไม่เพียงพอต่อการจำกัดอุณหภูมิโลกไม่ให้เพิ่มขึ้นเกิน 1.5 องศาเซลเซียส โดยมติการประชุม COP28 ภายใต้กรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (UNFCCC) หรือ Decision 1/CMA.5 ระบุว่า การจำกัดอุณหภูมิโลกไม่ให้เกิน 1.5 องศาเซลเซียส หรือเกินเป้าหมายเพียงเล็กน้อย จำเป็นต้องลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั่วโลกลง 43% ภายในปี 2573 และ 60% ภายในปี 2578 เมื่อเทียบกับปีฐาน 2562 พร้อมบรรลุการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สุทธิเป็นศูนย์ภายในปี 2593 (1)
ดังนั้น ประชาคมโลกจึงต้องเพิ่มความพยายามและยกระดับปริมาณการลดก๊าซเรือนกระจกให้มากยิ่งขึ้นโดยเร็วที่สุด
ข้อมูลสรุป NDC ฉบับปรับปรุงของกรอบอนุสัญญา UNFCCC ซึ่งรวบรวมแผนจาก 113 ประเทศภาคี ครอบคลุมประมาณ 69% ของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั่วโลกในปี พ.ศ. 2562 ได้มีผลประเมินว่า การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิทั่วโลกในปี พ.ศ. 2578 จะอยู่ที่ประมาณ 48,900 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า หรือลดลงเฉลี่ย 12% จากปี 2562 (3)
ประเทศไทยกำหนดเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิสูงถึง 47% ภายในปี พ.ศ.2578 โดยให้ความสำคัญต่อ 5 ภาคส่วนหลัก ได้แก่ 1) พลังงานและขนส่ง 2) การเกษตร 3) อุตสาหกรรม 4) การใช้ที่ดินและป่าไม้ และ 5) การจัดการของเสีย ซึ่งมุ่งเน้นการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด ระบบขนส่งที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การใช้เทคโนโลยีลดการปล่อยก๊าซในภาคอุตสาหกรรม การลดการปล่อยก๊าซมีเทน และการพัฒนาระบบจัดการของเสีย (9) ทั้งนี้ เป็นการยกระดับเป้าหมายลดก๊าซเรือนกระจกจากปี พ.ศ.2573 ให้เพิ่มขึ้น รวมทั้งปรับแนวทางการลดก๊าซเรือนกระจกจากการเปรียบเทียบกับแนวโน้มในอนาคต (BAU) ไปสู่การตัดลดปริมาณจริงจากปีฐานที่กำหนด (Absolute Emission Reduction) เพื่อความโปร่งใสและบรรลุเป้าหมาย Net Zero ได้จริง
สำหรับสหภาพยุโรป ซึ่งเป็นประเทศเศรษฐกิจหลักได้กำหนดกรอบเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิ 66.25–72.5% ภายในปี พ.ศ. 2578 เพิ่มขึ้นจากเป้าหมายเดิมที่ได้ตั้งเป้าไว้ที่ 55% ภายในปี พ.ศ. 2573 ขณะที่สหราชอาณาจักรกำหนดเป้าหมายอย่างน้อย 81% ภายในปี พ.ศ. 2578 เมื่อเทียบกับปีฐานเดียวกัน (ไม่รวมการปล่อยก๊าซจากการบินและการเดินเรือระหว่างประเทศ) ทั้งนี้ แม้ทั้งสองฝ่ายกำหนดเป้าหมายครอบคลุมการปล่อยก๊าซในระดับเศรษฐกิจ แต่มีรายละเอียดขอบเขตการคำนวณแตกต่างกัน (4) (5)
ด้านจีนกำหนดเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิจากระดับสูงสุดลง 7–10% ภายในปี พ.ศ. 2578 พร้อมเพิ่มสัดส่วนพลังงานที่ไม่ใช่ฟอสซิลให้มากกว่า 30% ของการใช้พลังงานทั้งหมด ขณะที่อินเดียกำหนดเป้าหมายลดความเข้มข้นการปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ลง 47% และเพิ่มสัดส่วนกำลังผลิตติดตั้งไฟฟ้าสะสมจากแหล่งพลังงานที่ไม่ใช่ฟอสซิลเป็น 60% ภายในปี พ.ศ. 2578 โดยทั้งสองประเทศใช้ตัวชี้วัดที่แตกต่างกัน ทั้งการลดการปล่อยก๊าซสุทธิจากระดับสูงสุด การลดความเข้มข้นการปล่อยก๊าซต่อหน่วยเศรษฐกิจ และการเพิ่มกำลังผลิตไฟฟ้าจากพลังงานที่ไม่ใช่ฟอสซิล (6) (7)
เป้าหมาย NDC 3.0 ของไทย เป็นจุดตั้งต้นที่มุ่งลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิแบบสัมบูรณ์ ครอบคลุมทุกภาคเศรษฐกิจ จากการปล่อยสุทธิ 287.2 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าให้เหลือ 152 ล้านตันภายในปี พ.ศ. 2578 เพื่อนำไปสู่ Net zero เร็วยิ่งขึ้น 15 ปี “จากเดิม พ.ศ. 2608 มาเป็นปี พ.ศ. 2593” (8) (9)
ขณะเดียวกัน ประเทศไทยได้ประเมินความต้องการเงินลงทุนสำหรับการเปลี่ยนผ่านด้านสภาพภูมิอากาศเสนอไว้ใน NDC3.0 ด้วย คิดเป็นเงินประมาณ 7,050 ล้านดอลลาร์สหรัฐโดยเป็นได้ทั้งการระดมทุนจากภาครัฐ ภาคเอกชน และความร่วมมือระหว่างประเทศ เพื่อเป็นปัจจัยสำคัญในการสนับสนุนการดำเนินงานให้บรรลุเป้าหมาย (9)
การประชุม COP31 ระหว่างวันที่ 9–20 พฤศจิกายน 2569 ณ เมืองอันตัลยา ประเทศตุรกี จึงเป็นเวทีสำคัญในการเร่งผลักดันการดำเนินงานด้านสภาพภูมิอากาศให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม โดยประธาน COP31 ให้ความสำคัญกับการเร่งนำเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศไปสู่การปฏิบัติของภาคีสมาชิก การเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด การส่งเสริมการลงทุน และการเสริมสร้างความสามารถในการรับมือกับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ท่ามกลางความท้าทายในการจำกัดอุณหภูมิโลกไม่ให้เพิ่มสูงขึ้นเกิน 1.5 องศาเซลเซียส
ด้วยเหตุนี้ เป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิ 47% ภายในปี 2578 จึงเป็นโจทย์สำคัญในการขับเคลื่อนมาตรการลดก๊าซในทุกภาคเศรษฐกิจ ของโดยความสำเร็จจะขึ้นอยู่กับการดำเนินมาตรการอย่างต่อเนื่อง การสนับสนุนด้านเงินทุนและเทคโนโลยี ตลอดจนการติดตามและรายงานผลการดำเนินงานอย่างโปร่งใสและตรวจสอบได้ (1) (9) (10)
อ้างอิง:
(1) UNFCCC: Decision 1/CMA.5 – Outcome of the First Global Stocktake, หน้า 2 ข้อ 2 (Paragraph 2) และ หน้า 5 ข้อ 27 (Paragraph 27) | UNFCCC
https://unfccc.int/sites/default/files/resource/cma2023_16a01_adv_.pdf
(2) Nationally Determined Contributions (NDCs) | UNFCCC
https://unfccc.int/process-and-meetings/the-paris-agreement/nationally-determined-contributions-ndcs
(3) Nationally Determined Contributions Synthesis Report – Update, 10 November 2025 | UNFCCC https://unfccc.int/sites/default/files/resource/message_to_parties_and_observers_ndc_synthesis_report_update.pdf
(4) The EU at COP30 – EU Climate Targets | European Commission
https://commission.europa.eu/topics/climate-action/eu-cop/eu-cop30_en
(5) United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland’s 2035 Nationally Determined Contribution | UK Department for Energy Security and Net Zero
https://www.gov.uk/government/publications/uks-2035-nationally-determined-contribution-ndc-emissions-reduction-target-under-the-paris-agreement/united-kingdom-of-great-britain-and-northern-irelands-2035-nationally-determined-contribution
(6) Xi announces China’s 2035 Nationally Determined Contributions to beef up climate response | Government of China https://english.www.gov.cn/english.www.gov.cn/news/202509/25/content_WS68d47dcac6d00ca5f9a066a5.html
(7) Cabinet approves India’s Nationally Determined Contribution (2031-2035) | Press Information Bureau, Government of India https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2245209&lang=1®=1
(8) Thailand’s 2nd Updated Nationally Determined Contribution | UNFCCC https://unfccc.int/sites/default/files/NDC/2022-11/Thailand%202nd%20Updated%20NDC.pdf
(9) Thailand NDC 3.0 | UNFCCC
https://unfccc.int/sites/default/files/2026-01/TH%20NDC%203.0.pdf
(10) Fourth Presidency Letter – Joint Letter from the COP31 President-Designate and President of Negotiations | COP31 Presidency / UNFCCC
https://unfccc.int/sites/default/files/resource/4th_Presidency_Letter_signed_Kurum_Bowen.pdf