เอลนีโญรุนแรงช่วงครึ่งปีหลัง ภาคกลาง-ใต้ของไทยเสี่ยงเจอภัยแล้ง

แนวโน้มภูมิอากาศอาเซียนในอีก 3 เดือนข้างหน้าส่วนใหญ่จะเผชิญกับอุณหภูมิที่สูงกว่าปกติจากสัญญาณการกลับมาของปรากฏการณ์เอลนีโญที่จะรุนแรงปลายปี

การประชุม ASEAN Climate Outlook Forum ครั้งที่ 26 (ASEANCOF-26) เมื่อเร็วๆ นี้ ได้สรุปภาพรวมแนวโน้มภูมิอากาศอาเซียนในอีก 3 เดือนข้างหน้านี้ โดยระบุว่า ภูมิภาคอาเซียนส่วนใหญ่จะเผชิญกับอุณหภูมิที่สูงกว่าปกติจากสัญญาณการกลับมาของปรากฏการณ์เอลนีโญ

1. ปัจจัยขับเคลื่อนสภาพภูมิอากาศ (Climate Drivers) ปรากฏการณ์ ENSO (เอลนีโญ/ลานีญา): ในช่วงเดือนเม.ย.-พฤษภาคม 2026 สภาพภูมิอากาศยังอยู่ในสภาวะปกติ (Neutral) แต่เริ่มพบการสะสมความร้อนอย่างต่อเนื่องในมหาสมุทรแปซิฟิก ประกอบกับกลุ่มเมฆเหนือน่านฟ้าอาเซียนลดลง ซึ่งเป็นสัญญาณบ่งชี้ว่า ปรากฏการณ์เอลนีโญระดับปานกลาง (Moderate El Niño) กำลังจะพัฒนาตัวขึ้นในช่วงมิ.ย. – ส.ค. 2026

แบบจำลองคาดการณ์ว่า จะทวีความรุนแรงขึ้นเป็นเอลนีโญระดับแรงถึงแรงมาก (Strong to Very Strong) ในช่วงครึ่งปีหลัง การเริ่มต้นของฤดูมรสุมในปี 2026 นี้คาดว่าจะอยู่ในเกณฑ์ใกล้เคียงกับค่าเฉลี่ยในส่วนใหญ่ของภูมิภาค ยกเว้นประเทศเวียดนามและ สปป.ลาว ที่มรสุมมาล่าช้ากว่าปกติ

อย่างไรก็ตาม ในภาพรวมความรุนแรงของมรสุมจะใกล้เคียงหรือแรงกว่าค่าเฉลี่ยพายุหมุนเขตร้อน โดยคาดว่าความถี่ของพายุหมุนเขตร้อนในภูมิภาคจะอยู่ในเกณฑ์ ต่ำกว่าปกติถึงใกล้เคียงปกติ

2. คาดการณ์ปริมาณน้ำฝน (Rainfall Outlook) ฝั่งพื้นที่หมู่เกาะและตอนใต้ (Maritime Continent) มีแนวโน้มที่จะมีปริมาณน้ำฝนต่ำกว่าปกติ ในหลายพื้นที่ เช่น ทางตอนใต้ของฟิลิปปินส์, บรูไน และสิงคโปร์ ส่วนมาเลเซียจะอยู่ที่ระดับต่ำกว่าปกติถึงใกล้เคียงปกติ สำหรับฟิลิปปินส์ตอนกลางและตอนเหนือจะมีฝนผสมกันระหว่างใกล้เคียงถึงมากกว่าปกติ

ฝั่งภาคพื้นทวีป (Mainland Southeast Asia) มีสภาพฝนแบบผสมผสาน (ต่ำกว่าปกติไปจนถึงมากกว่าปกติ) แบ่งตามพื้นที่ได้ ดังนี้
• ต่ำกว่าปกติถึงใกล้เคียงปกติ: พื้นที่ตอนกลางและบางส่วนของภาคใต้ของไทย, ตอนกลางของกัมพูชา และตอนใต้ของเวียดนาม
• ใกล้เคียงปกติ: ตอนเหนือของเมียนมา, ตอนใต้ของ สปป.ลาว, พื้นที่ภูเขาทางตอนเหนือและตอนใต้ของเวียดนาม
• มากกว่าปกติ: พื้นที่ชายฝั่งและตอนใต้ของเมียนมา, บางส่วนของตอนเหนือของ สปป.ลาว รวมถึงบางส่วนของตอนเหนือของไทย กัมพูชา และเวียดนามที่จะมีฝนใกล้เคียงถึงมากกว่าปกติ

3. คาดการณ์อุณหภูมิ: คาดว่าพื้นที่ส่วนใหญ่ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จะมีอุณหภูมิสูงกว่าปกติ ใกล้เคียงถึงสูงกว่าปกติ ยกเว้นบริเวณตอนใต้ของพื้นที่หมู่เกาะ (Maritime Continent), ตอนเหนือของเวียดนาม และบางส่วนของตอนเหนือ ตอนใต้ และชายฝั่งของเมียนมา

รายงานระบุว่า พื้นที่อาเซียนตอนใต้เริ่มเข้าสู่ฤดูแล้งตามฤดูกาล ประกอบกับคาดการณ์ว่าจะมีฝนตกต่ำกว่าปกติและผลกระทบจากเอลนีโญ อาจส่งผลให้เกิด ความเสี่ยงในการเพิ่มขึ้นของจุดความร้อน (Hotspots) และปัญหาหมอกควันข้ามพรมแดนในกลุ่มประเทศตอนใต้ ในขณะที่ประเทศแถบลุ่มน้ำโขง (อาเซียนตอนบน) ปัญหาหมอกควันจะยังคงเบาบางลงเนื่องจากยังมีฝนตกต่อเนื่อง

อ้างอิง:
ASEAN Climate Outlook – Consensus Bulletin for June to August 2026. WMO