กรมควบคุมมลพิษ ห่วงสภาวะเอลนีโญทำแหล่งน้ำวิกฤต กำชับทุกภาคส่วนคุมเข้มการปล่อยน้ำเสีย หวั่นทำลายระบบนิเวศซ้ำเติมช่วงน้ำน้อย
ประเทศไทยกำลังเผชิญกับบททดสอบทางธรรมชาติครั้งสำคัญ เมื่อสถานการณ์ภัยแล้งเริ่มทวีความรุนแรงขึ้นในหลายพื้นที่ ล่าสุด นายสุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) ได้ออกมาเปิดเผยข้อมูลการเฝ้าระวังที่น่ากังวลเกี่ยวกับคุณภาพน้ำทั่วประเทศ ซึ่งอาจได้รับผลกระทบโดยตรงจากการเปลี่ยนผ่านเข้าสู่สภาวะ “เอลนีโญ” ในช่วงเดือนพฤษภาคม ถึง กรกฎาคม 2569 นี้
สัญญาณอันตราย: เมื่อน้ำน้อยแต่ของเสียเท่าเดิม
จากการคาดหมายของกรมอุตุนิยมวิทยา พบว่าในเดือนมิถุนายนนี้ หลายพื้นที่ของไทยมีโอกาสที่ปริมาณฝนจะต่ำกว่าค่าปกติ ส่งผลให้ระดับน้ำในแม่น้ำ ลำคลอง และแหล่งน้ำสาธารณะลดลงอย่างต่อเนื่อง
นายสุรินทร์ ระบุว่า เมื่อปริมาณน้ำในแหล่งน้ำมีน้อยและการไหลเวียนช้าลง จะทำให้ของเสียจากภาคส่วนต่าง ๆ ทั้งชุมชน อุตสาหกรรม และเกษตรกรรม เกิดการสะสมตัวได้ง่ายขึ้น หากมีการลักลอบปล่อยน้ำเสียที่ไม่ได้มาตรฐานลงสู่แหล่งน้ำในช่วงนี้ จะกลายเป็นตัวเร่งให้คุณภาพน้ำเสื่อมโทรมลงอย่างรวดเร็วและรุนแรง
ปรากฏการณ์ “น้ำเขียว” และวิกฤตออกซิเจน
หนึ่งในผลกระทบที่น่ากังวลที่สุดคือการเกิดปรากฏการณ์ “สาหร่ายบูม” (Algae Bloom) หรือที่เรียกกันว่า “น้ำเขียว” ซึ่งเกิดจากการเพิ่มจำนวนอย่างรวดเร็วของสาหร่ายหรือแพลงก์ตอนพืช เนื่องจากมีสารอาหารจากของเสียสะสมอยู่ในน้ำมากเกินไป
ผลกระทบที่ตามมา:
- ระดับออกซิเจนลดลง: ส่งผลกระทบโดยตรงต่อการดำรงชีวิตของสัตว์น้ำ
- ระบบนิเวศเสียหาย: แหล่งน้ำเน่าเสียเฉียบพลัน ซึ่งต้องใช้เวลานานในการฟื้นฟูให้กลับมาเป็นปกติ
ยกระดับมาตรการ “คุมเข้ม” ทุกมิติ
เพื่อป้องกันความเสียหาย คพ. ได้ประกาศยกระดับมาตรการเฝ้าระวังและขอความร่วมมือจาก 3 ภาคส่วนหลัก ดังนี้:
- ภาคอุตสาหกรรมและชุมชน: ต้องดูแลระบบบำบัดน้ำเสียให้ทำงานเต็มประสิทธิภาพ และมั่นใจว่าน้ำทิ้งที่ระบายออกมามีคุณภาพตามมาตรฐานที่กฎหมายกำหนด
- องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.): เพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบแหล่งกำเนิดน้ำเสีย และเตรียมแผนรับมือหากเกิดกรณีน้ำเน่าเสียฉุกเฉิน
- ภาคประชาชน: ช่วยกันใช้น้ำอย่างประหยัด และหลีกเลี่ยงการทิ้งขยะหรือของเสียทุกรูปแบบลงในแหล่งน้ำ
บทลงโทษเข้ม…พบเห็นแจ้ง 1650
กรมควบคุมมลพิษยืนยันว่า จะติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด และจะดำเนินการตามกฎหมายอย่างเคร่งครัดต่อผู้ที่ฝ่าฝืน เพื่อปกป้องทรัพยากรน้ำและลดผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของประชาชน
หากประชาชนพบเห็นการลักลอบระบายน้ำเสียหรือทิ้งของเสียลงแหล่งน้ำ สามารถแจ้งเบาะแสได้ที่สายด่วน 1650 ทันที