พบการลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรมและขยะอิเล็กทรอนิกส์ในช่วงเดือน พ.ย. 2569 ถึง 33 จุด ใน 5 จังหวัด สะท้อนว่าสถานการณ์ปัญหามลพิษในบ้านเรากำลังวิกฤต
สถานการณ์ลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรมและขยะอิเล็กทรอนิกส์กำลังกลายเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ต้องจับตา หลังมีรายงานการตรวจพบพื้นที่เกี่ยวข้องในหลายจังหวัดภายในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน ตั้งแต่ปราจีนบุรี ชลบุรี สระแก้ว สระบุรี ไปจนถึงฉะเชิงเทรา
ภายในช่วงประมาณ 1 เดือน พบปัญหาการลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรมและขยะอิเล็กทรอนิกส์ใน 4 จังหวัด ได้แก่ ปราจีนบุรี ชลบุรี สระแก้ว และสระบุรี โดยปราจีนบุรีพบจุดต้องสงสัยมากที่สุด 18 จุด ขณะที่ชลบุรีพบการฝังเศษสายไฟและขยะอิเล็กทรอนิกส์ในพื้นที่กว่า 7 ไร่
ต่อมา วันที่ 18 พ.ย. เจ้าหน้าที่ขยายผลจากการตรวจยึดรถบรรทุกใน จ.สระบุรี ไปตรวจค้นโกดังพักกากอุตสาหกรรมใน จ.ฉะเชิงเทรา พบของเสียกว่า 6,000 ตัน ทำให้เห็นภาพปัญหาที่เชื่อมโยงถึง 5 จังหวัด ทั้งพื้นที่ทิ้งของเสียและแหล่งพักกากอุตสาหกรรม
ปราจีนบุรีพบจุดลักลอบทิ้ง 18 จุด
ปราจีนบุรีเป็นจังหวัดที่มีรายงานพบจุดลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรมและขยะอิเล็กทรอนิกส์มากที่สุด โดยมีรายงานเมื่อวันที่ 16 พ.ย. 2569 ว่าพบทั้งหมด 18 จุด โดยเฉพาะอำเภอศรีมหาโพธิพบ 9 จุด นอกจากนี้ยังมีพื้นที่อำเภอกบินทร์บุรีที่อยู่ระหว่างการตรวจสอบ
ก่อนหน้านั้นเมื่อวันที่ 9 ก.ย. 2569 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ร่วมกับกรมควบคุมมลพิษ สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 7 และมูลนิธิบูรณะนิเวศ ลงพื้นที่ตรวจสอบใน จ.ปราจีนบุรี 6 จุด ครอบคลุมตำบลบ้านนา วังท่าช้าง และเขาไม้แก้ว อำเภอกบินทร์บุรี รวมถึงตำบลศรีมหาโพธิและหนองโพรง อำเภอศรีมหาโพธิ
การตรวจสอบพบเศษสายไฟ ชิ้นส่วนขยะอิเล็กทรอนิกส์ น้ำมัน และกากอุตสาหกรรมต้องสงสัย ถูกทิ้งในบ่อดินเก่า บ่อขยะชุมชนเก่า บ่อที่ขุดใหม่ และพื้นที่เกษตรกรรม ทั้งที่ดินเอกชน พื้นที่ป่าไม้ และที่ดิน ส.ป.ก. โดยเจ้าหน้าที่ได้เก็บตัวอย่างขยะ กากอุตสาหกรรม และน้ำไปวิเคราะห์ เพื่อใช้ประกอบการตรวจสอบหาผู้กระทำผิด
ชลบุรีพบกองกากอุตสาหกรรมใกล้บ้านและสวนสับปะรด
วันที่ 16 พ.ย. 2569 เจ้าหน้าที่ชุดเฉพาะกิจควบคุมมลพิษลงพื้นที่ตำบลเขาไม้แก้ว อำเภอบางละมุง จ.ชลบุรี หลังได้รับเรื่องร้องเรียนการนำขยะและกากอุตสาหกรรมไปทิ้งในพื้นที่เอกชนกว่า 18 ไร่
เจ้าหน้าที่พบกองของเสียจำนวนมาก ทั้งเศษพลาสติก เศษโลหะ ถังสารเคมีใช้แล้ว เปลือกสายไฟบด ถุงกรองฝุ่นจากระบบบำบัดอากาศ และตะกรันจากเตาหลอม ตั้งอยู่ใกล้บ้านเรือนและสวนสับปะรด อีกทั้งยังพบคราบน้ำเสียไหลออกจากกองขยะสู่พื้นที่โดยรอบ
กรมควบคุมมลพิษเก็บตัวอย่างของเสีย 5 ตัวอย่าง ตรวจคัดกรองด้วยเครื่อง X-ray Fluorescence (XRF) พบองค์ประกอบของโลหะหนัก ได้แก่ พลวง ซีลีเนียม และตะกั่ว อย่างไรก็ตาม ผลดังกล่าวเป็นการตรวจคัดกรองเบื้องต้น ยังต้องตรวจพิสูจน์เพิ่มเติมและพิจารณาสถานะทางกฎหมายของวัสดุที่พบ
ต่อมาเทศบาลตำบลเขาไม้แก้วมีคำสั่งระงับการทิ้งขยะ พร้อมให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองพื้นที่ขนย้ายของเสียออกไปกำจัดอย่างถูกต้องภายใน 30 วัน ขณะที่กรมควบคุมมลพิษดำเนินการกล่าวโทษกรณีครอบครองวัตถุอันตรายโดยไม่ได้รับอนุญาต
สระบุรีพบกากอุตสาหกรรม 5 ตัน
จ.สระบุรี สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดตรวจพบกากอุตสาหกรรมประมาณ 5 ตัน ถูกนำไปทิ้งนอกโรงงานในพื้นที่ตำบลพุแค อำเภอเฉลิมพระเกียรติ เมื่อวันที่ 8 พ.ย. 2569
เจ้าหน้าที่พบของเสีย 8 กอง ประกอบด้วยตะกอนดินปนเศษพลาสติก และเศษพลาสติกที่มีชิ้นส่วนอุปกรณ์ไฟฟ้าปะปนอยู่ ก่อนแจ้งความเพื่อให้ติดตามผู้กระทำผิดมาดำเนินคดี โดยขณะนั้นยังต้องรอผลตรวจทางห้องปฏิบัติการเพื่อยืนยันองค์ประกอบของสารอันตราย
อีกเหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 17 พ.ย. ตำรวจภูธรจังหวัดสระบุรีตรวจยึดรถบรรทุกพ่วงที่เตรียมนำกากอุตสาหกรรมไปลักลอบทิ้งในตำบลพุแค อำเภอเฉลิมพระเกียรติ การตรวจสอบขยายผลพบว่า ของเสียดังกล่าวมาจากแหล่งพักใน จ.ฉะเชิงเทรา และมีผู้เกี่ยวข้องแบ่งหน้าที่กัน ทั้งผู้จัดหาแหล่งทิ้ง ผู้ชี้เป้าพื้นที่ และผู้รับจ้างขนส่ง
ฉะเชิงเทราพบโกดังพักกากอุตสาหกรรมกว่า 6,000 ตัน
วันที่ 18 พ.ย. 2569 ชุดเฉพาะกิจควบคุมมลพิษร่วมกับ จ.ฉะเชิงเทรา จ.สระบุรี และตำรวจ เข้าตรวจค้นบริษัท เค โอ เค รีไซเคิล แอนด์ เซอร์วิสส์ จำกัด ในอำเภอแปลงยาว หลังขยายผลจากรถบรรทุกที่ถูกตรวจยึดใน จ.สระบุรี
เจ้าหน้าที่พบกากอุตสาหกรรมทั้งภายในและภายนอกโกดัง 3 หลัง รวมกว่า 6,000 ตัน ประกอบด้วยเศษสายไฟ เศษเปลือกสายไฟบดย่อย เศษโลหะ และขยะอิเล็กทรอนิกส์
ผลตรวจคัดกรองเบื้องต้นด้วยเครื่อง XRF พบองค์ประกอบของโลหะหนัก ได้แก่ สารหนู แคดเมียม ตะกั่ว ปรอท นิกเกิล และพลวง ซึ่งเข้าข่ายวัตถุอันตรายชนิดที่ 3 ตามพระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. 2535 เจ้าหน้าที่ยังพบการคัดแยกและบดย่อยสายไฟที่อาจเข้าข่ายประกอบกิจการโรงงานโดยไม่ได้รับอนุญาต จึงดำเนินการอายัดเครื่องจักรและวัตถุอันตรายที่เกี่ยวข้อง
กรณีนี้มีความสำคัญ เพราะเจ้าหน้าที่ระบุว่ากากของเสียถูกเตรียมขนย้ายจากฉะเชิงเทราไปทิ้งในสระบุรี หลังแหล่งรับทิ้งในพื้นที่ภาคตะวันออกบางแห่งถูกปิดกั้น โดยพบพฤติการณ์แบ่งหน้าที่กันเป็นเครือข่าย ทั้งผู้จัดหาแหล่งทิ้ง ผู้ชี้เป้าพื้นที่ และผู้รับจ้างขนส่ง
นอกจากการตรวจสอบแหล่งพักของเสียแล้ว เจ้าหน้าที่ยังขยายผลตรวจสอบเส้นทางการเงินและผู้เกี่ยวข้อง เพื่อดำเนินคดีให้ถึงต้นทางของขบวนการ
สระแก้วพบจุดลักลอบทิ้ง 13 จุดพื้นที่100 ไร่
อีกจังหวัดที่กำลังเผชิญปัญหาคือสระแก้ว โดยข้อมูลที่รายงานเมื่อวันที่ 18 พ.ย. 2569 ระบุว่า พบจุดลักลอบทิ้งขยะและกากอุตสาหกรรมรวม 13 จุด กระจายอยู่ใน 2 อำเภอ ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 100 ไร่
แบ่งเป็นอำเภอเมืองสระแก้ว 8 จุด ได้แก่ ตำบลสระขวัญ 6 จุด และตำบลหนองบอน 2 จุด ส่วนอำเภอวัฒนานครพบ 5 จุด ได้แก่ ตำบลห้วยโจด 4 จุด และตำบลโนนหมากเค็ง 1 จุด
เหตุการณ์ที่สร้างความกังวลล่าสุดเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 18 พ.ย. ชาวบ้านหนองไผ่ หมู่ 5 ตำบลสระขวัญ พบพื้นดินยุบตัวเมื่อเหยียบลงไป เมื่อตรวจสอบใต้ชั้นดินพบของเหลวสีดำและคราบคล้ายน้ำมันปะปนกับเศษพลาสติก ส่งกลิ่นฉุนรุนแรง เจ้าหน้าที่จึงเก็บตัวอย่างน้ำและวัสดุต้องสงสัยส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ เพื่อพิสูจน์ชนิดของสารปนเปื้อน โดยยังไม่สามารถยืนยันได้ว่าเป็นสารทำละลายหรือโซลเวนต์ตามข้อสงสัยเบื้องต้น
ก่อนหน้านี้ เจ้าหน้าที่ยังตรวจพบกองดินปนเปื้อนเศษสายไฟบดย่อยกว่า 40 ตัน ในพื้นที่บ้านน้ำซับ ตำบลสระขวัญ และเก็บตัวอย่างส่งตรวจเพื่อยืนยันว่าเข้าข่ายกากอุตสาหกรรมอันตรายหรือไม่
ปัญหาในสระแก้วยังปรากฏในการลงพื้นที่ของ กสม. เมื่อวันที่ 8–9 ก.ย. 2569 ซึ่งตรวจพบจุดต้องสงสัย 7 จุด ได้แก่ ตำบลห้วยโจด อำเภอวัฒนานคร 5 จุด และตำบลสระขวัญ อำเภอเมืองสระแก้ว 2 จุด พบเศษสายไฟ ชิ้นส่วนขยะอิเล็กทรอนิกส์ น้ำมัน และกากอุตสาหกรรมต้องสงสัย ถูกทิ้งในบ่อดินเก่า บ่อขยะชุมชนเก่า บ่อที่ขุดใหม่ และพื้นที่เกษตรกรรม
ขณะที่สำนักงาน ป.ป.ช. สระแก้ว ก็ลงพื้นที่เมื่อเมื่อวันที่ 16 พ.ย. พบจุดลักลอบทิ้งในพื้นที่ที่ลงตรวจ 10 จุด และมีข้อมูลผลวิเคราะห์เบื้องต้นพบสารหนูและทองแดงในน้ำและดินสูงเกินมาตรฐาน
เมื่อพิจารณาภาพรวมทั้ง 5 จังหวัด จะเห็นว่าปัญหามีหลายลักษณะ ตั้งแต่การนำของเสียไปฝังกลบในพื้นที่เกษตรกรรม การกองสะสมใกล้ชุมชน การพักกากอุตสาหกรรมไว้ในโกดัง ไปจนถึงการขนย้ายของเสียข้ามจังหวัดเพื่อหาพื้นที่รับทิ้ง
ข้อมูลจากกรมโรงงานอุตสาหกรรมที่เผยแพร่ในเดือน พ.ย. 2569 ยังสะท้อนว่า ในช่วงปี 2568–2569 มีการรายงานปัญหาลักลอบทิ้งหรือฝังกลบกากอุตสาหกรรมและขยะอิเล็กทรอนิกส์ในพื้นที่ภาคตะวันออกหลายจังหวัด ได้แก่ ปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา ชลบุรี และระยอง ของเสียที่พบมีตั้งแต่เศษเปลือกสายไฟ พลาสติก ยาง ชิ้นส่วนเครื่องใช้ไฟฟ้า ไปจนถึงตะกอนและดินปนเปื้อน
ส่วน จ.ฉะเชิงเทรายังมีประวัติการพบกากอุตสาหกรรมฝังใต้ดินในปริมาณมาก โดยกรมโรงงานอุตสาหกรรมเคยตรวจสอบพื้นที่ 11 ไร่ในตำบลหัวสำโรง อำเภอแปลงยาว และประเมินว่าอาจมีกากอุตสาหกรรมซ่อนอยู่ใต้ดินกว่า 47,399 ตัน ก่อนขยายผลไปยังบริษัท เค.เอส.ดี. รีไซเคิล จำกัด ในตำบลหนองแหน อำเภอพนมสารคาม ซึ่งพบกากของเสียซุกซ่อนใต้ดินอีกกว่า 20,974 ตัน
สิ่งที่น่ากังวลคือ หากกากอุตสาหกรรมเหล่านี้มีสารอันตรายปนเปื้อนและไม่ได้รับการจัดการอย่างถูกต้อง สารเคมีและโลหะหนักอาจรั่วไหลลงสู่ดินและแหล่งน้ำ ทั้งจากน้ำฝนที่ชะผ่านกองของเสีย การซึมลงใต้ดิน หรือการไหลบ่าผ่านพื้นที่เกษตรกรรม ก่อนส่งผลกระทบต่อพืชผล สัตว์น้ำ และห่วงโซ่อาหารได้
อ้างอิง:
• เดือนเดียวพบกากพิษลักลอบทิ้ง 4 จังหวัด ปราจีนบุรีพบมากสุด 18 จุด, News1Live
• พบลักลอบทิ้งขยะอุตฯ เพิ่มอีก 1 จุด ต.สระขวัญ จ.สระแก้ว, Thai PBS
• บุกทลายโกดังกากอุตสาหกรรมฉะเชิงเทรา 6,000 ตัน จ่อขนทิ้งสระบุรี, Thai PBS
• รัฐบาลเอาจริงปราบลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรม ตรวจพบโลหะหนักในกองขยะบางละมุง, รัฐบาลไทย
• กสม. ลงพื้นที่จังหวัดสระแก้วและปราจีนบุรี ตรวจสอบข้อเท็จจริงกรณีลักลอบทิ้งขยะและกากอุตสาหกรรม, สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
• ป.ป.ช.สกัดขบวนการลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรม ชงสร้าง One Map-ตั้งด่านดักเส้นทางเสี่ยง, สำนักงาน ป.ป.ช.
• อุตฯ สระแก้ว เร่งตรวจกองดินปนเปื้อนสายไฟ 40 ตัน สงสัยเป็นขยะพิษอันตราย, Thai PBS
• ข้อมูลการตรวจพบกากอุตสาหกรรมฝังกลบในฉะเชิงเทรา, กระทรวงอุตสาหกรรม
