ในวันที่ฝุ่น PM2.5 ปกคลุมภาคเหนือยาวนานกว่า 40 วัน การหันกลับมาทบทวน “เชียงดาวโมเดล” ผ่านมุมมองปรัชญาสโตอิกอาจเป็นคำตอบ เมื่อการจัดการที่เน้นผลลัพธ์ต้องอาศัยการแยกแยะสิ่งที่ควบคุมได้ และการเปลี่ยนบทบาทชุมชนจากผู้เฝ้ามองสู่เจ้าภาพในการดูแลลมหายใจ     สถานการณ์ฝุ่นควันและไฟป่าในปี 2569 กลับมาทวีความรุนแรงอีกครั้ง โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคเหนือตอนบนที่พบค่าฝุ่น PM2.5 สูงเกินมาตรฐานติดต่อกันกว่า 40 วัน ข้อมูลจาก อ.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อม ชี้ให้เห็นตัวเลขพื้นที่ป่าที่ถูกเผาไหม้ไปแล้วกว่า 13 ล้านไร่ ซึ่งเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญจากปีก่อนหน้า สะท้อนให้เห็นว่า มาตรการที่มีอยู่อาจยังไม่สามารถตอบโจทย์ความซับซ้อนของปัญหาในปีนี้ …

เปิดผลการศึกษาครั้งแรกของโลกที่ติดตามการย่อยสลายของ “ก้นบุหรี่” นานนับทศวรรษ พบกระบวนการแตกตัวสุดซับซ้อน ปล่อยสารพิษซ้ำซ้อน 2 ระยะ แม้ย่อยสลายไปกว่า 84% แต่ความอันตรายยังคงอยู่ นี่ไม่ใช่แค่ขยะ แต่คือ “ระเบิดเวลา” ทางนิเวศวิทยา เปิดผลการศึกษาทศวรรษแรกของโลก พบก้นบุหรี่แฝงตัวในธรรมชาติได้นานกว่าที่คิด พร้อมกลไกปล่อยสารพิษสุดอันตรายแม้พลาสติกจะเริ่มสลายตัว “ก้นบุหรี่” มลพิษจิ๋วที่โลกมองข้าม กับมหากาพย์การย่อยสลายที่ยาวนานกว่า 10 ปี ก้นบุหรี่ (Cigarette Butts: CBs) คือขยะที่ถูกพบมากที่สุดทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นตามชายหาด สวนสาธารณะ หรือริมถนน …

เมื่อฝุ่นไฟป่าอันตรายกว่าปกติ 10 เท่า และทำลายลึกถึงระดับ DNA แต่นักวิชาการ มธ. ชี้ “พ.ร.บ. บรรเทาสาธารณภัยฯ” ยังเป็นทางตัน ทำรัฐไร้อำนาจประกาศเขตภัยพิบัติฉุกเฉินเพื่อกู้ภัยฝุ่นอย่างแท้จริง เสนอตั้งหน่วยงานเฉพาะกิจ Sandbox ภาคเหนือแก้วงจรฝุ่นซ้ำซากก่อนสายเกินแก้ สถานการณ์ฝุ่น PM2.5 ในพื้นที่ภาคเหนือ โดยเฉพาะที่อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ และอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน กำลังก้าวเข้าสู่ภาวะ “อันตรายสูงสุด” (Extreme Danger) ด้วยค่าฝุ่นที่พุ่งสูงทะลุ 300 มคก./ลบ.ม. ติดต่อกันหลายวัน …

เปิดงานวิจัยล่าสุดจาก JAMA Neurology พบมลพิษทางอากาศเชื่อมโยงโดยตรงกับโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง (ALS) ชี้การรับฝุ่นละอองและก๊าซไนโตรเจนระยะยาว ทำให้อาการทรุดเร็วขึ้นและเสี่ยงเสียชีวิตสูงกว่าปกติ โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง หรือ ALS (Amyotrophic Lateral Sclerosis) ซึ่งเป็นโรคเซลล์ประสาทสั่งการเสื่อมชนิดที่ “สตีเฟน ฮอว์คิง” นักฟิสิกส์ชื่อโลกเคยเป็น กำลังถูกจับตามองในแง่มุมใหม่ เมื่อความลับของโรคที่เคยเชื่อว่ามาจากพันธุกรรมเพียง 10% เริ่มถูกคลี่คลายด้วยปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะ “อากาศ” ที่เราหายใจเข้าไปทุกวัน อากาศพิษ: ชนวนเหตุและการเร่งปฏิกิริยาโรค การศึกษาล่าสุดในวารสาร JAMA Neurology โดยติดตามกลุ่มตัวอย่างกว่า …

วิกฤตอากาศโลก 2025 เมืองทั่วโลกสอบตกเกณฑ์ WHO พุ่ง 86% ขณะที่ไทยดีขึ้นในรอบ 5 ปี แต่ยังเกิน 3.8 เท่า รั้งอันดับ 48 ของโลก IQAir เผยรายงานคุณภาพอากาศโลกปีล่าสุด พบสัญญาณอันตรายเมื่อความก้าวหน้าในการลดมลพิษเริ่มชะลอตัว ผลจากไฟป่าและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ขณะที่ประเทศไทยรั้งอันดับ 48 ของโลก แม้ค่าฝุ่นเฉลี่ยจะต่ำสุดในรอบ 5 ปี แต่ “อ้อมน้อย-มาบตาพุด-แม่สาย” ยังน่าห่วง แบกภาระฝุ่นพิษเกินมาตรฐานอย่างต่อเนื่อง สถานการณ์โลก: …

ถอดรหัสวิกฤตพลังงานโลกจากสงครามตะวันออกกลาง กับผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่คาดไม่ถึง ทั้งการกลับมาของถ่านหิน และการก้าวกระโดดสู่ยุคพลังงานสีเขียว   วิกฤตการณ์พลังงานโลกที่กำลังเผชิญอยู่ในขณะนี้ โดยเฉพาะภาวะน้ำมันและก๊าซธรรมชาติขาดแคลน ซึ่งเป็นผลพวงจากความขัดแย้งและสงครามในตะวันออกกลาง ไม่ได้ส่งผลกระทบเพียงแค่ตัวเลขในกระเป๋าสตางค์ของประชาชนเท่านั้น แต่ยังส่งแรงสั่นสะเทือนอย่างรุนแรงต่อ “สิ่งแวดล้อม” ในระดับโครงสร้าง   อ.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อม ได้วิเคราะห์มุมมองที่น่าสนใจว่า วิกฤตนี้เปรียบเสมือนดาบสองคมที่เป็นทั้ง “ตัวเร่งมลพิษ” ในระยะสั้น และ “แรงขับเคลื่อน” สู่พลังงานสะอาดในระยะยาว โดยสามารถแบ่งผลกระทบออกเป็น 2 ด้านหลัก ดังนี้   ผลกระทบด้านลบ: มลพิษที่พุ่งสูงจากความจำเป็นเฉพาะหน้า …