เปิดตัวการลับ นักวิจัยเผย ‘ฝุ่นแร่’ และ ‘กองทัพสาหร่าย’ ผนึกกำลังเปลี่ยนน้ำแข็งกรีนแลนด์ให้เป็นสีมืด เร่งดูดความร้อนจนละลายเร็วขึ้น 10% เตือนกระทบระดับน้ำทะเลทั่วโลก
นักวิทยาศาสตร์ค้นพบ “วงจรทำลายล้าง” บนแผ่นน้ำแข็งกรีนแลนด์ เผยฝุ่นแร่จากอากาศทำหน้าที่เป็นปุ๋ยชั้นดี ปลุกกองทัพสาหร่ายจอมเขมือบสารอาหารให้แพร่พันธุ์จนผิวน้ำแข็งเปลี่ยนเป็นสีคล้ำ ดูดความร้อนแรงสูง เร่งการละลายรายปีพุ่ง 10% พร้อมเตือนเป็นกระบวนการที่ไม่อาจย้อนกลับ
การละลายของแผ่นน้ำแข็งในกรีนแลนด์กำลังทวีความรุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็วและเป็นสิ่งที่ “ไม่อาจย้อนกลับได้” ล่าสุด งานวิจัยร่วมจากสถาบันระดับนานาชาติ ทั้งจากมหาวิทยาลัยวอเตอร์ลู (แคนาดา), มหาวิทยาลัยอาร์ฮุส (เดนมาร์ก) และสถาบันแม็กซ์พลังค์ (เยอรมนี) ได้เปิดเผยกลไกสำคัญที่ทำให้พื้นที่นี้กลายเป็นจุดที่ธารน้ำแข็งละลายเร็วที่สุดในโลก
“ฝุ่นแร่” ปุ๋ยจากท้องฟ้าที่ปลุกชีพสาหร่าย
จุดเริ่มต้นของวิกฤตนี้มาจาก “ฝุ่นแร่” และละอองลอยในอากาศ ดร. เจนีน แมคคัทเชียน จากมหาวิทยาลัยวอเตอร์ลู พบว่า ฝุ่นที่ตกลงมามีองค์ประกอบของ “ฟอสฟอรัส” ในปริมาณมหาศาล ซึ่งฟอสฟอรัสนี้เองที่ทำหน้าที่เป็นสารอาหารหลัก ช่วยกระตุ้นการเจริญเติบโตของสาหร่ายธารน้ำแข็งที่มีสีเข้มให้ขยายพันธุ์อย่างรวดเร็วไปทั่วพื้นผิว
นอกจากนี้ “ลม” ยังเป็นพาหะสำคัญที่ช่วยพัดพาเซลล์สาหร่ายเหล่านี้ให้กระจายตัวไปตั้งรกรากบนหิมะและน้ำแข็งใหม่ๆ ในพื้นที่ห่างไกล ทำให้ชุมชนสาหร่ายขยายวงกว้างออกไปไม่หยุดยั้ง
“สาหร่ายน้ำแข็ง” สุดยอดนักปรับตัวจอมดูดซับ
เมื่อมีปุ๋ยจากฝุ่นแร่เป็นตัวเปิดโรง สาหร่ายเหล่านี้ก็โชว์ศักยภาพความเป็น “สุดยอดนักดูดซับ” โดยทีมนักวิจัยนำโดย ลอร่า ฮาล์บัค จากสถาบันแม็กซ์พลังค์ พบว่าสาหร่ายน้ำแข็งมีวิวัฒนาการที่ยอดเยี่ยม พวกมันสามารถดึงไนโตรเจนอนินทรีย์มาใช้และกักเก็บฟอสฟอรัสไว้ในเซลล์ได้อย่างมีประสิทธิภาพสูง แม้ในสภาพแวดล้อมที่แทบจะไม่มีสารอาหารเลยก็ตาม
เปลี่ยนน้ำแข็งสีขาวให้เป็น “กับดักความร้อน”
โดยปกติ แผ่นน้ำแข็งสีขาวจะทำหน้าที่สะท้อนแสงแดดกลับสู่อวกาศ (ค่าอัลเบโดสูง) แต่เมื่อสาหร่ายสีเข้มเหล่านี้เข้ายึดครองพื้นผิว:
- ผิวน้ำแข็งจะมืดลง: จนสามารถมองเห็นปื้นสีคล้ำได้ชัดเจนจากภาพถ่ายดาวเทียม
- ดูดซับความร้อนมากขึ้น: แทนที่จะสะท้อนกลับ น้ำแข็งกลับดูดซับรังสีจากดวงอาทิตย์ไว้ ทำให้ตัวมันเองอุ่นขึ้นและละลายเร็วขึ้น
- ผลกระทบมหาศาล: งานวิจัยระบุว่าในบางพื้นที่ ประมาณ 1 ใน 10 ของการละลายเกิดจากฝีมือของสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กเหล่านี้
วัฏจักรอันตรายและอนาคตของโลก
ปัญหาที่น่ากังวลที่สุดคือ “วงจรป้อนกลับ” (Feedback Loop) เมื่อโลกร้อนขึ้น หิมะสีขาวจะหายไปเร็วขึ้น เผยให้เห็นน้ำแข็งเปลือยด้านล่าง ซึ่งเป็นแหล่งกบดานที่สาหร่ายโปรดปราน ยิ่งพื้นที่เปิดกว้าง สาหร่ายยิ่งโต และน้ำแข็งยิ่งละลายเร็วขึ้นไปอีก
ข้อมูลจากการศึกษาเหล่านี้จะถูกนำไปปรับปรุงแบบจำลองสภาพภูมิอากาศ เพื่อให้สามารถพยากรณ์การเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเลทั่วโลกได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญเร่งด่วนสำหรับชุมชนชายฝั่งทั่วโลกที่กำลังเผชิญหน้ากับระดับน้ำที่สูงขึ้นในอนาคตอันใกล้
อ้างอิง :
- https://uwaterloo.ca/news/media/mineral-dust-accelerating-melting-greenland-ice-sheet
- https://www.mpg.de/24210086/0219-mbio-resilient-algae-may-speed-up-greenland-ice-melt-154772-x
